Direct naar de inhoud

Hier woonde Mata Hari

Avondfoto van het hoekpand aan Willemskade 30A, met bakstenen gevels, hoge ramen en een lichte daklijst.
Willemskade 30A bij avond.

Willemskade 30A · Leeuwarden

De wereld leerde haar kennen als Mata Hari.

Sta je bij het Mata Hari-bord aan Willemskade 30A? Hier woonde Margaretha Zelle als tiener.

Korte ontdekkingstocht · ongeveer 3 minuten

Hoofdstuk I

Het huis aan de Willemskade

Margaretha was twaalf toen het gezin in juli 1889 de bovenwoning van Willemskade 30 betrok, op de hoek van de Schoolstraat.

Het was een stap terug: vader Adam Zelle was failliet. Hier woonde Margaretha haar laatste Leeuwarder jaren.

Meer over het huis
Avondfoto van het hoekpand aan Willemskade 30A, met bakstenen gevels, hoge ramen en een lichte daklijst.

Je staat hier

Willemskade 30A bij avond.

Willemskade 30A · Leeuwarden

Kijk naar de gevel voor je.

De bovenwoning van dit hoekpand was vanaf 1889 haar thuis.

Kijk eens omhoog

Tik op een nummer om het detail te vinden.

Het pand is particulier bewoond en niet toegankelijk voor publiek. Bekijk de gevel gerust vanaf de straat.

Portret van de jonge Margaretha Zelle in een donkere jurk met hoge kraag, 1897.
Margaretha Geertruida Zelle, op weg naar Nederlands-Indië1897 · onbekend · Collectie KITLV, via Wikimedia Commons · Publiek domein

Hoofdstuk II

Voordat zij Mata Hari werd

Margaretha Geertruida Zelle werd op 7 augustus 1876 geboren in Leeuwarden.

Van de Kelders naar de Grote Kerkstraat

Eerst boven de winkel van vader Adam Zelle, later in een groter huis aan de Grote Kerkstraat.

Het jaar 1889

Het faillissement van haar vader dwong het gezin naar een kleinere woning.

Afscheid van Leeuwarden

Op 9 mei 1891 overleed haar moeder. Kort daarna verliet Margaretha de stad.

Lees haar hele levensverhaal

Hoofdstuk III

Van Leeuwarden naar de wereld

Volg haar spoor van de Kelders de wereld in.

  1. 1876

    Geboren in Leeuwarden

    Geboren aan de Kelders.

    BronHistorisch Centrum LeeuwardenDe Vrije Fries, Koninklijk Fries GenootschapFries Museum

  2. 1889

    Naar de Willemskade

    In juli van de Grote Kerkstraat naar Willemskade 30.

    BronHistorisch Centrum LeeuwardenDe Vrije Fries, Koninklijk Fries Genootschap

  3. 1905

    De geboorte van Mata Hari

    Haar optreden in het Musée Guimet in Parijs is haar doorbraak.

    BronFries MuseumWikimedia Commons, via L'Histoire par l'image

    Optreden in het Musée Guimet, Parijs, 13 maart 1905
  4. 1917

    Arrestatie, proces, executie

    Veroordeeld en op 15 oktober geëxecuteerd in Vincennes.

    BronFries Museum

Margaretha

werd

Mata Hari

Optreden in het Musée Guimet, Parijs · 13 maart 1905

Hoofdstuk IV

Het toneel en de roem

In Parijs werd zij een danseres uit het Oosten. Mata Hari is Maleis voor oog van de dag: de zon.

Achter de kostuums stond een vrouw uit Leeuwarden.

Uit het archief

Mata Hari met juwelen hoofdtooi1910 · onbekend · Tijdschriftreproductie, via Wikimedia Commons · Publiek domein

Veeg voor meer beelden

Optreden in het Musée Guimet, Parijs13 maart 1905 · onbekend · L'Histoire par l'image, via Wikimedia Commons · Publiek domein
Margaretha Geertruida Zelle, op weg naar Nederlands-Indië1897 · onbekend · Collectie KITLV, via Wikimedia Commons · Publiek domein

Hoofdstuk V

De beschuldiging en de mythe

Feit en legende lopen door elkaar.

iGedocumenteerd

  • 1917: veroordeeld door een Franse militaire rechtbank wegens spionage voor Duitsland.

iiDe beschuldiging

  • Zij zou als gevaarlijke spionne geheimen hebben doorgegeven.

iiiLatere interpretaties

  • Historici twijfelen aan wat zij werkelijk wist.

Haar veroordeling staat vast. De betekenis van haar spionage niet.

Hoofdstuk VI

Haar sporen in Leeuwarden

Allemaal op loopafstand.

Jeugdwoningen en herinneringsplekken

  1. Startpunt · Je staat hier

    Willemskade 30A

  2. 1

    Geboortehuis

    Kelders 33

    Hier werd Margaretha in 1876 geboren, boven de winkel van haar vader.

  3. 2

    Grote Kerkstraat

    Grote Kerkstraat

    Daarna een groter gezinshuis.

  4. 3

    1889: Willemskade

    Willemskade 30A

    Vanaf juli 1889 haar bovenwoning, toen nummer 30.

  5. 4

    Standbeeld

    Korfmakerspijp

    Sinds 1976 staat hier een beeld van Mata Hari.

  6. 5

    Historisch Centrum Leeuwarden

    Groeneweg 1

    Het stadsarchief.

  7. 6

    Fries Museum

    Leeuwarden

    Collectie over Mata Hari.

Kijk voor actuele openingstijden en tentoonstellingen altijd op de officiële websites.

Een wereldberoemd verhaal.

Een adres in Leeuwarden.